Wat kunnen we leren van thuiszitters
Thuiszitters, kinderen die langere tijd of helemaal niet naar school gaan, vormen een groeiende uitdaging voor onderwijs en jeugdzorg. Hun aantal groeit al jaren en als het te lang duurt, is de kans reëel dat ze in aanraking komen met de jeugdzorg. Hoe kunnen we dit doorbreken? Om te beginnen door de kinderen en hun ouders zelf te vragen wat ze nodig hebben en wat anders of beter kan. Om daar meer inzicht in te krijgen, houdt Een Friese Wind op 19 januari 2027 een spiegelgesprek over en met thuiszitters en hun ouders of verzorgenden.
Het spiegelgesprek heeft als thema: Wat kunnen we leren van thuiszitters? Uit onderzoek is gebleken dat in het schooljaar 2023-2024 ongeveer 17.500 kinderen helemaal niet naar school gingen. Dat waren er 4.000 meer dan het jaar ervoor.
Buiten de boot
Scholen hebben de opdracht om inclusief onderwijs te bieden. Scholing op maat voor hoogbegaafde kinderen tot kinderen die minder makkelijk kunnen leren. Toch lukt het maar niet om alle kinderen binnenboord te houden. Integendeel, steeds meer kinderen vallen buiten de boot. Ze zitten thuis, krijgen geen les en missen de sociale omgang met andere kinderen, belangrijk voor hun ontwikkeling.
Wat is daarvan de oorzaak? De een is angstig, de ander ervaart te veel prikkels en er zijn kinderen bij wie het huidige onderwijs op geen enkele manier aansluit bij hun behoeftes en talenten. Intussen zitten de kinderen thuis. Wat doet dit met hen en wat betekent het voor een gezin als een kind niet naar school kan, mag of durft? Hoe reageren broertjes en zusjes? Wat hebben de kinderen die thuiszitten nodig om toch op school te kunnen functioneren? Kan het onderwijs in die behoeftes voorzien en wat is daarvoor nodig?
Wat betekent het om thuiszitter te zijn?
In het spiegelgesprek komen al deze vragen aan bod in de hoop meer inzicht te krijgen in wat er nodig is om van een thuiszitter een ‘meedoener’ te maken. Bij een spiegelgesprek is er sprake van een binnenkring en een buitenkring. In de binnenkring zitten in dit geval thuiszitters of kinderen die dat zijn geweest en ouders om over hun ervaringen te vertellen, eventueel aangevuld met een enkele specialist uit het onderwijs en iemand van de leerplicht. Zij kunnen van binnenuit vertellen wat het betekent om niet naar school te gaan en wat ze nodig hebben om wel te kunnen functioneren.
Spiegel voorhouden
In de buitenkring zitten betrokkenen uit onder meer onderwijs, jeugdzorg en gemeenten. Hun rol is vooral luisteren en kennis op doen. Na afloop van het gesprek, mogen ze wel vragen stellen, maar niet in discussie gaan. Het gaat om de ervaring van de kinderen en de ouders. Zij houden de buitenkring een spiegel voor om van te leren.
Een Friese Wind wil de uitkomsten gebruiken om samen met onderwijs, jeugdzorg, gemeenten en andere betrokken organisaties te zoeken naar oplossingen die ervoor zorgen dat weer meer kinderen met plezier naar school gaan. Of dat in de schoolbanken is of in een andere vorm, moet de toekomst uitwijzen.
